Smart grids zijn slimme energienetwerken waarbij energie lokaal opgewekt kan worden in plaats van in grote energiecentrales. Innovatief is dat smart grids het aanbod van decentraal opgewekte energie op een slimme manier afstemmen op de vraag naar energie. Op die manier is lokaal opgewekte energie vaak heel dichtbij weer op verschillende momenten en plaatsen te gebruiken.
Informatie- en communicatietechnologie (ICT) speelt bij smart grids een cruciale rol. Denk aan energiemeters die op afstand uitleesbaar zijn, apparaten die het energieverbruik meten, energieprogramma's voor computers, telefoons en tablets. Het is bijvoorbeeld handig als elektrische auto’s niet allemaal tijdens de piekuren opgeladen worden waardoor overbelasting van het net dreigt. Beter is het tijdstip van afname automatisch te bepalen en te verdelen over de nacht via slimme meters.
Echter, het hele onderwerp is zo innovatief dat er weinig voorbeelden zijn van grootschalige toepassingen in de praktijk van dit soort systemen. Er liggen veel plannen klaar, in de ontwerpfase, maar tot een daadwerkelijke uitvoering is het nog niet gekomen. De techniek (met name buigzame PV-cellen) ontwikkelt zich echter razendsnel en ook betrokkenen komen in beweging (zie voorbeeld Hollandse Waterlinie).
Wel wijzen diverse geluiden er op dat de strakke wet- en regelgeving rond de instandhouding van monumenten verhindert dat bepaalde aanpassingen op energiegebied plaatsvinden (dubbele ramen, leidingen in de muren, zonnepanelen op het dak). Hier zal op een gegeven moment toch een consensus in gevonden moeten worden. Ook zal er aanpassing in de energiewetgeving nodig zijn bij bijvoorbeeld smart grids. Lokale opwekking van energie en dit distribueren via het reguliere centrale netwerk is niet altijd mogelijk. Hiertoe worden nu proeftuinen opgezet in het Innovatieprogramma Intelligente Netten.
Voorbeelden smart grids-projecten:
- Smart Energy Collective (5 demonstratieprojecten)
- Smart Grid: rendement voor iedereen
- Tussentijd (projectplan Apeldoorn)
- Zon op Noord (Stadsdeel Amsterdam Noord)
